با سلام خدمت همه دوستان عزیز ،در گروه کارآزموده یک مقاله آماده کرده ایم در خصوص اخلاق حرفه ای آن هم در صنعت بانک و بانکداری و همچنین در امور مالی می باشد . این مقاله به این علت گردآوری شده است تا نیاز آن دسته از دوستان را که میخواهند در این امور حضور داشته باشند و یا با بانکداری آشنا شوند بسیار با ارزش و مفید است. بانکداری اخلاقی یکی از واژه های جدید در این زمانه در مورد بانکداری می باشد.

بانکداری اخلاقی

مفهوم بانکداري اخلاقي:

عبارت بانکداري اخلاقي ، ادبیات جدیدی است که اخیراً در حوزه بانکداري، رایج گردیده است. عموماً و در بدو امر، افراد این عبارت را مترادف با واژه هايي همچون : بانکداري اسلامي و بانکداری بدون ربا می‌پندارند و یا حتي این سوال برایشان مطرح می‌شود که بانك و بانکداري و حوزه‌های اقتصادی چه ربطی به مقولات اخلاقي دارند؟!

در پاسخ باید گفت: بانکداری اخلاقی مفهومی است با گسترده‌ای وسیع که در آن، بانک‌ها در حوزه‌هاي کاري بسيار وسیع‌تر از بانک‌هاي متعارف، ضمن حفظ تقید به معیارهاي متعالي اخلاقي و تعهد به کرامت انساني، سعي در بهبود و حفظ شرايط زيست محيطي، ارتقای وضعیت رفاهی و معیشت آحاد جامعه، افزایش فرصت‌های برابر و متناسب کسب و کار، به کارگیري منابع مالي در اختیار در پروژه‌های دوستدار محیط زیست و موثر به حال اجتماع و مسائلی از این دست دارند.

بر این اساس و با عنایت به مختصر تعریفی که از بانکداري اخلاقي ارائه شد، هدف اصلي اين بانك‌ها اتخاذ و استقرار روش‌هاي بهينة تأمین، تخصیص و توزیع منابع و مصارف مالي در سطوح مختلف جامعه متناسب با نیازهای پیش روست به نحوي که، همزمان با انجام این فرایندها، محیط زیست، نيروي انساني و اخلاقیات جامعه دچار خدشه نشوند.

بانکداری با ثبات و اخلاق محور در دهه‌های اخیر در حال رشد بوده و به یک شاخص مهم در صنعت مالی مبدل شده است. این بانک‌ها فراتر از اقدامات بانکي متعارف، فعالیت‌های شان را بر تأمین مالی پروژه‌های محیط زیست و ترویج کارآفرینی اجتماعی و کسب و کار در جامعه متمرکز نموده و توانمندی خوبی در برابر بحران‌های مالی و استفاده از روش‌های جایگزین و متناسب در حوزه‌های اصلی صنعت بانکداری دارند.

اخلاق مالی نیز یک مفهوم گسترده و منعکس‌کننده گونه‌های مختلف جامعه است که در آن متغیرهای اجتماعی و زیست محیطی در تصمیمات سپرده و سرمایه گذاران به شدت اثر می‌گذارد.

اخلاق در لغت به معنای «خلق» و «خوبی‌ها» است و علم اخلاق عبارت است از آگاهی و اطلاع از عادات و آداب و سجایای بشری و مقصود از این کلمات مجموعه اعمال افراد انسان و اندیشه‌ها و عقایدی است که در خصوص اعمال خود دارد. انسان علاوه بر آنکه موجودی ناطق و خردورز، است موجودی اخلاقی است اخلاقی بودن او ریشه در اجتماعی بودن او دارد. انسان تا به همان حد و گاه بیش از آنکه شیفته خود و دلبسته خود و منافع خود است، دل نگران منافع دیگران و همچنین چگونگی داوری‌های آنها در مورد اعمال و رفتار خویش است.

ما در عصری زندگی می‌کنیم که تنظیم روابط اجتماعی براساس اصول اخلاقی اهمیتی فوق العاده پیدا کرده است. زندگی و آسایش و حرمت شخصی هریک از ما بیش از پیش در گرو آن قرار دارد که اصول اخلاقی را تا چه حد رعایت می‌کنیم. در بسیاری از عرصه‌های نوین کار و زندگی اگر انسان‌ها نخواهند به احکام اخلاقی وفادار بمانند هیچ نیرویی برای بازداری آنها از تجاوز به حقوق یکدیگر وجود ندارد.

هرکسي خود بیش از دیگران به دل نگرانی‌ها و وظایف اخلاقی خویش آشناست. اگر کسی باز برای مسائل اخلاقی ارج و قربی قائل نمی‌شود، این امر به وضعیت زمانه، موقعیت خاص او و تحلیل او از شرايط ارتباط دارد تا ناآگاهی و بی‌اطلاعی او از وظایف اخلاقیش.

اخلاق حرفه‌ای مجموعه‌ای از هنجارها است که از صاحبان مشاغل انتظار رعایت آن را داریم، يعني ما از آنها انتظار داریم که علاوه بر رعایت اخلاق عمومی یک سری از ارزش‌ها را که مخصوص شغل آنها است. رعایت کنند. مثلا از معلم انتظار دلسوزی از وکیل انتظار امانتداری، از پزشک انتظار رازداری، از فروشنده انتظار صداقت و از قاضي انتظار عدالت داریم. حال باید دید اخلاق حرفه‌ای در بانک‌ها دارای چه ابعادی است؟

بانکی موفق است که بتواند مشتری خود را حفظ کند و در مورد کارمندان بانک که همیشه با مردم سروکار دارند، اولویت را اخلاق حرفه‌ای بداند و بعد هم انجام دادن کار مشتری به نحو احسن.

دادن مشاوره و راهنمایی دقیق و درست به یک مشتری، یک اصل مهم در جذب و راضی نگه داشتن مشتری است. چون اگر یک مشتری به خوبی راهنمایی شود، احتیاج به مراجعه دوباره پیدا نمی‌کند و از این رو رضایت بیشتری از بانک مذکور پیدا می‌کند.

اخلاق حرفه‌ای در بانك يعني انجام دادن کار مشتری به نحو درست و با سرعت، دقت و روي خوش. وقتی کار مشتری به درستی و با دقت انجام شود مشتری می‌فهمد که سیستم بانکی برای او و وقت او ارزش قائل است و همین امر باعث اعتماد بیشتر مشتری به بانک می‌شود. البته خوش برخورد بودن کارمندان هم امر مهمی در اخلاق حرفه‌ای است و این دو مکمل هم هستند. دادن راهنمایی و مشاوره به مشتری و داشتن وجدان کاری نیز جزو اخلاق حرفه‌ای است.

در یک نظام اداری اخلاق حرفه‌ای رابطه رئیس و مرئوس نباید صرفاً بر پایه یک رابطه اقتصادی بنا شود و این رابطه باید دوطرفه باشد. روابط کارمندان با یکدیگر و رئیس و مرئوس اگر کاملاً اداری و دیوانسالانه باشد، به علت ماهیت خشک و انعطاف‌ناپذیر و فاقد مشارکتشان دچار ضعف درونی عملکرد می‌شوند. در یک محیط اداری روابط کارکنان اگر دارای پیوندهای نزدیک و ارتباطات شخصی باشد.

بانکداری اخلاقی

یعنی در اصطلاح، کلان گونه ( Clan – type – system ) باشد، سیستم کارآمدتر از محیط‌های خشک اداری می‌شود. روابط در ادارات باید به گونه‌ای شکل بگیرد که کارمندان احساس استقلال و مشارکت در وظایف کاری خود داشته باشند و هر چه سطح مشارکت بیشتر برای کارمندان به وجود بیاید واکنش‌های مثبت‌تری از آنها دریافت می‌شود. رعایت اصول ارتباطات انسانی نیز در اخلاق حرفه‌ای مورد تأکید است. چون افراد قبل از اینکه در نقش کارمند، رئیس با مشتری ظاهر شوند، انسان و دارای خواسته‌ها و نیازهای انسانی که باید مورد احترام قرار بگیرد. هستند.

افرادی که در بانك مشغول به کار هستند باید تمام مقتضیات این حرفه را با صداقت و امانتداری رعایت کنند، اما قبل از هر چیز باید به یکدیگر احترام بگذارند. در همه مشاغلی که به طور مستقیم با ارباب رجوع ارتباط دارند باید در وهله اول به اصول ارتباطات انسانی آگاه باشند.

یک نکته مهم در ارتباطات انسانی گرفتن بازخورد (Feed back) از طرف مقابل است. – یکی از مصادیق بازخورد «ارتباط چشمی» است، یعنی در هنگام صحبت کردن، شخص با نگاه کردن به چشم طرف مقابل نشان می‌دهند که به گفته او توجه دارد، اما متاسفانه این اصل در اکثر اداره‌ها و به ویژه به دلیل ازدحام و شلوغی رعابت نمی‌شود و این خصوصیت اصلی ارتباطات انسانی که گرفتن بازخورد از طرف مقابل است از بین می‌رود و مراجعه‌کننده از درون احساس رضایت نمی‌کند، گویی که با یک ماشین صحبت کرده است.

حال اگر مشتری با کارمند به راحتی ارتباط برقرار کند، احساس رضایت می‌کند و براساس اصل «تعميم» در روان‌شناسی، این رضایت را به کل سیستم تعميم می‌دهد. در واقع احترام به روابط انسانی نوعی سرمایه‌گذاری برای بانک است که سود آن به کل سیستم می‌رسد و اگر منفعت طلبانه به موضوع بنگریم، رعایت همين اصول ظریف منافع بلندمدتی را برای سازمان به همراه دارد.

می‌توان گفت: به غير از ابعاد انسانی اخلاق حرفه‌ای، یک بعد دیگر آن به محیط فیزیکی محل کار برمی‌گردد. محیط اداری باید به گونه‌ای تنظیم شود که افراد وقتی در آن قرار می‌گیرند احساس راحتی کنند. اخلاق فرد در درون سیستم معنا پیدا می‌کند. سیستم هم نقش بسیار مهمی در رعایت اخلاق حرفه‌ای دارد.

بانکداری اخلاقی

اگر بانک دارای سیستم صف کشی و شماره‌بندی باشد و علائم راهنما از دید ارباب رجوع تهیه شده باشند و به سمت مشتری برگردند و علایم راهنمایی استاندارد شده‌ای در بانک‌ها استفاده شود که مشتری به راحتی و با عدالت باجه مورد نظر را پیدا کند و بروشورهایی برای راهنمایی مراجعان تهیه شوند و در نهایت محیط تمیز و منظم باشد، این نشان دهنده آن است که سیستم برای مراجعه‌کننده ارزش و احترامی خاصی قائل است و حتی فضایی فیزیکی محیط اداری برای کارمندان که ساعت‌ها در آن کار می‌کنند باید مطلوب باشد.

نکته مهم دیگر این است که معماری سازمان‌ها به طور مستقیم با ترکیب اجتماعی و نظام اقتدار آنها در رابطه است. «میشل فوکو» و دیگران نشان داده‌اند که محیط فیزیکی ادارت و سازمان‌ها در روابط کارمندان با هم و نظام مدیران بر زیردستان تأثیر به سزایی دارد.

اینکه کارهایی که زیردستان انجام می‌دهند تا چه اندازه برای مقامات در مراتب بالاتر نمایان است؟ و چه مقدار این محیط و نظارت مستقیم باعث اجبار زیردستان به رعایت اخلاق حرفه‌ای شده است؟ و از بعد دیگر پرداختن به این موضوع که جغرافیای یک سازمان تا چه اندازه به ایجاد گروههای نخستین در میان کارمندان و یا قطبی شدن کارمندان و به وجود آمدن نگرش «اما» و «آنها» نقش دارد؟ در هر حال اگر محیط اداری از یک سو به ایجاد روابط دوستانه بین کارمندان و از سوی دیگر به محیطی راحت برای ارباب رجوع تبدیل شود، می‌توان گفت یکی از ابعاد وسیع اخلاق حرفه‌ای رعایت شده است.

بانکداری مدرن

برای حفظ اخلاق حرفه‌ای در بانکداری اخلاقی در محیط کار می‌توان از دو طریق درون سازمانی و برون سازمانی اقدام کرد.

بانکداری اخلاقی

از بعد درون سازمانی باید بانک‌ها مکانیسم کنترلی را در مقاطع مختلف به کار ببرند. در مرحله استخدام باید افرادی را انتخاب کنند که هم در کار خود حرفه‌ای باشند و هم دارای ارزش‌های اخلاقی لازم یک بانک باشند و بعد باید خود سازمان آموزش‌های ضمن خدمت داشته باشد و از مکانیسم تشویق و تنبیه استفاده کند در بعد برون سازمانی هم باید صنوف انجمن‌های شغلی تقویت شوند و صنف‌ها مکانیسم‌های کنترلی خود را اعمال کنند و این دو در کنار هم باعث تقویت اخلاق حرفه‌ای و در نتیجه سود بیشتر بانک می‌شود.

یکی از ابعاد اخلاق حرفه‌ای رعایت انضباط است، رعایت انضباط در سازمان‌ها باعث می‌شود که سیستم با یک ضرباهنگ دقیق به پیش برود. هر کارمند به عنوان یک عضو از سیستم باید نسبت به سازمان خود تعهد داشته باشد و یکی از تعهدات کارمند هم رعایت انضباط است، چنانچه اجرای امور در سازمان‌ها تصادفی باشد آنها نمی‌توانند به طور مؤثر فعالیت کنند.

برای مثال، در شرکت‌های بازرگانی از افراد انتظار می‌رود ساعات معینی را در روز به طور منظم کار کنند و ما این امر را بدیهی و مسلم می‌دانیم اما باید توجه داشت که در اوایل صنعتی شدن مدت زیادی طول کشید تا توانستند افراد را وادار کنند که ساعات معینی را در روز و هفته کار کنند، زیرا کار کشاورزی در اجتماعات سنتی نامنظم و فصلی بود و مردم عادت داشتند تنها همان اندازه که برای تأمین نیازشان ضروری بود. کار کنند.

مفهوم بانکداری اخلاقی در گروه کارآزموده

همه شعب بانک مانند قطره‌ای هستند که هر قطره نسبت به قطره‌های دیگر تعهد دارد و این قطره‌ها برای دریا شدن نیاز به نظم و انضباط دارند و قبل هر چیز درونی کردن نظم در بین کارمندان و مديران در اولویت قرار دارد و انضباط جزو مصادیق اخلاق حرفه‌ای است و شاید بتوان گفت از مهمترین مصادیق است.

دامنه مصاديق اخلاق حرفه‌ای در میان کارکنان بانک به قدری گسترده و متنوع است که نمی‌توان یک امر را بر دیگری رجحان داد. آنچه مسلم است این است که وقتی فردی درون یک سیستم قرار می‌گیرد تمام رفتارها و حرکات او باید در جهت ارتقای سیستم باشد و این امر هم باید با رعایت اخلاق حرفه‌ای و داشتن وجدان کاری امکان پذير است. دامنه اخلاق حرفه‌ای هم از صحبت کردن فرد تا سرعت عمل در کارها و مشاوره ادامه دارد.

باید یادآور شد که اخلاق حرفه‌ای هم مانند سایر هنجارها نیاز به آموزش دارد اما این مسئله نافی مسئولیت شخص نیست، زیرا هر فردی خود بیش از همه مسئول رفتار خویش است.

 

بانکداری اخلاقی

بانکداری اخلاقی

«کانتا» دراین باره می‌گوید: همواره آنگونه عمل کن که بتوانی آرزومند باشی قانون کار تو یک قانون کلی و عمومی گردد.